2. سامانتا ـ كوتا - وانانا. منظومه‌اي به زبان پالي در 800 بيت در توصيف كوه آدم‌، كه بودا نقش‌ پاي چپش را هنگام سومين ديدارش از سيلان در آنجا نهاد.1 شامل شرح حالي از بوداست‌.
3. سيدات ـ سانگَراوا. قديم‌ترين دستور زبان اِلو (يا سينهالي قديم‌، زباني كه بسيار به زبان‌ وداها، يعني قديم‌ترين صورت سانسكريتي نزديك است‌). اين دستور زبان نام موٴلف ندارد، ولي در زماني براي پراتيراجادِواي وزير نوشته شده كه از سوي پراكرماباهو در جنوب سيلان‌ مأموريت داشت معابد در حال ويراني را تعمير كند. موٴلف خود را رئيس پراتيراجاپاريوِنا در جنوب سيلان معرفي مي‌كند و وِدِها نيز در صفحه‌ٴ آخر راساواهيني مدعي تأليف يك دستور زبان سينهالي شده است‌.
از اين‌رو سيدات ـ سانگَراوا را بايد از وِدِها يا يكي از معاصران او دانست‌. اين كتاب در سيلان‌ اعتبار چشم‌گيري يافت‌، اعتباري مشابه پانيني (چهارم ـ 1 پ‌م‌)، در سانسكريتي يا كاكايانا در پالي‌.2

نين چئانگ‌

نين چئانگ مورخ چيني آيين بودا (برآمدنش حدود 1344).
نام اصلي او هوانگ مئي وو بود؛ او تاريخ دين بودا را از روزگار اساطيري تا سال 1344 نوشت و توجه خاصي به مكتب مراقبه‌3، كه به‌وسيله‌ٴ بودي‌دارما (ششم ـ 1) ايجاد شده‌، ابراز داشت‌.

شونجو هوئين‌

شونجو هوئين كاهن و مورخ بودايي (برآمدنش سده‌هاي سيزدهم و چهاردهم‌).
شونجو در شيگا، در ايالت اُمي‌، زاده شد و در 12 سالگي‌، ريوشين از كاهنان صومعه‌ٴ تندائي‌ يوكاوا در كوه هيئي‌زان‌، سر او را تراشيد. او رييس صومعه‌ٴ تندايي ديگري شد به نام كوكوكوئين‌ در همان كوهستان‌. امپراتور به او عنوان هوئين اعطا كرد.


1. زايران بي‌شماري تا امروز آن نقش را ديده‌اند كه قريب 170 سانتيمتر طول‌، 50 سانتيمتر عرض و 7 تا 12 سانتي‌متر عمق دارد.
2. تاريخ قديم‌ترين دستور زبان به‌نام كاكايانا پاكارانا (پنجم ـ 1)، را نمي‌توان تعيين كرد. به بعد از زمان بوداگوسا و پيش از آگاوامساي برمه‌اي (دوازدهم ـ 2)، و مگالاناي سينهالي (دوازدهم ـ 2)، و احتمالاً به دوره‌ٴ اخير نزديك‌تر است‌.
3. Ch'an tsung يعني مكتب ديانا، كه در غرب با نام ژاپني آن ذِن معروف‌تر است‌. اين مكتب در چين مقبوليت زيادي داشت و در سال 1191 و بار ديگر در سال 1227 در ژاپن معرفي شد.